Budowa stawu kolanowego

Największy staw ciała ludzkiego staw kolanowy, łączy kość udową z kością piszczelową. W skład stawu wchodzi również rzepka, która należy do trzeszczek. Głowę stawową tworzą kłykcie kości udowej, panewkę kłykcie piszczeli. Staw kolanowy, po stawie skokowym jest drugim najbardziej obciążanym stawem człowieka. Ponadto jest narażony na przeciążenia związane z potężną siłą mięśnia czworogłowego uda (ciąg na rzepkę max. 300 kg).

Rzepka.

Rzepka jest największą trzeszczką ciała ludzkiego, czyli tzw. kością powstającą w różnych miejscach na skutek kostnienia ścięgien. Rolą rzepki jest nie tylko ochrona stawu, ale także poprzez włączenie w mięsień czworogłowy uda rzepka wpływa na zwiększenie siły tego mięśnia. Ma ona zatem bezpośredni wpływ na mechanizm wyprostny kolana.

Powierzchnia stawowa rzepkowo – udowa.

Pomiędzy kością udową, a rzepką jedną z najważniejszych struktur anatomicznych stawu kolanowego jest powierzchnia stawowa rzepkowo – udowa, nazywana czasem przednim przedziałem kolana. Nierzadko jest przyczyną uciążliwych problemów czynnościowych.

Więzadło krzyżowe tylne.

Więzadło krzyżowe tylne jest wewnątrzstawowym więzadłem stawu kolanowego, objęte błoną włóknistą oraz pokryte błoną maziową, dlatego leży na zewnątrz jamy stawowej. Biegnie od powierzchni bocznej (wewnętrznej) kłykcia przyśrodkowego kości udowej do pola międzykłykciowego tylnego. Funkcją więzadła krzyżowo tylnego jest połączenie kości udowej i piszczelowej, a także stabilizacja stawu, szczególnie w położeniach zgięciowych.

Więzadło poboczne przyśrodkowe.

Więzadło poboczne przyśrodkowe, biegnie od nadkłykcia przyśrodkowego kości udowej do przyśrodkowego i tylnego brzegu kości piszczelowej w postaci dość szerokiego pasma.

Kość piszczelowa.

Kość piszczelowa jest kością długą. Na jej końcu bliższym znajdują się dwa szerokie kłykcie: boczny i przyśrodkowy, które posiadają duże powierzchnie stawowe górne. Między kłykciami leży tzw. wyniosłość międzykłykciowa, która składa się z dwóch guzków: bocznego i przyśrodkowego. Na tylno-bocznej stronie kłykcia bocznego umiejscowiona jest powierzchnia stawowa – strzałkowa, która służy do połączenia z głową strzałki. Trzon kości piszczelowej ma przekrój trójkątny, najbardziej widoczny jest brzeg przedni, rozpoczynający się poniżej kłykci, guzowatością piszczeli. Brzeg przedni kości piszczelowej i jej powierzchnia przyśrodkowa pokryte są tylko skórą i są dobrze wyczuwalne przez skórę. Po stronie bocznej dalszej kości piszczelowej znajduje się wcięcie strzałkowe. Dolna powierzchnia nasady tworzy powierzchnię stawową dolną i służy do połączenia z kością skokową, wchodzącą w skład kości stopy. Podobnie, jak w przypadku innych kości długich, możemy wyróżnić posiadający 3 powierzchnie i 3 brzegi trzon kości piszczelowej i 2 jej końce (bliższy i dalszy), czyli odpowiednio proksymalny i dystalny.

Strzałka.

Strzałka, jest kością długą. Jej koniec bliższy tworzy głowę, która po stronie przyśrodkowej ma powierzchnię stawową dla kości piszczelowej, a u góry kończy się wierzchołkiem. Koniec dalszy strzałki stanowi kostkę boczną, sięgającą bardziej ku dołowi od kości przyśrodkowej. Przyśrodkowa powierzchnia kostki bocznej przeznaczona jest dla połączenia tej kości z kością skokową. Powyżej niej znajduje się chropowata powierzchnia dla połączenia z kością piszczelową. Na tylnym brzegu kostki bocznej znajduje się płytka bruzda dla mięśni strzałkowych. Na trzonie strzałki odróżnia się, podobnie jak na kości piszczelowej trzy brzegi i trzy powierzchnie.

Więzadło poboczne boczne.

Więzadło poboczne boczne rozpoczyna się na nadkłykciu bocznym kości udowej i kończy się na głowie strzałki. Funkcją więzadła pobocznego bocznego jest usztywnienie stawu w pozycji wyprostnej.

Łąkotka boczna.

Łąkotka boczna jest krótsza i bardziej zaokrąglona, kształtem zbliżona do podkowy. Brzeg zewnętrzny łękotki jest grubszy, brzeg wewnętrzny ostry. Jej początkowy przyczep znajduje się ku przodowi od guzka międzykłykciowego bocznego, a końcowy ku tyłowi od guzka międzykłykciowego przyśrodkowego. Ponadto łąkotka boczna nie jest powiązana z więzadłem pobocznym strzałkowym, dzięki czemu jest o wiele bardziej ruchoma w przeciwieństwie do łąkotki przyśrodkowej. Natomiast powiązana jest ze ścięgnem mięśnia podkolanowego.

Kłykieć boczny.

W stawie kolanowym łączą się trzy kości: kość piszczelowa, udowa oraz rzepka. Główkę stawu kolanowego stanowią wypukłe kłykcie kości udowej. Kłykieć boczny tworzy powierzchnia stawowa kłykcia bocznego kości piszczelowej.

Więzadło krzyżowe przednie.

Więzadło krzyżowe przednie ma budowę dwupęczkową. Pęczki są niezależnie przyczepione do kości udowej i piszczelowej. Więzadło krzyżowe przednie rozpoczyna się na powierzchni przyśrodkowej, kłykcia bocznego kości udowej i biegnie ku dołowi, przodowi i środkowi, przyczepiając się na polu międzykłykciowym przednim kości piszczelowej. Uszkodzenie więzadła jest jedną z najczęstszych przyczyn kontuzji u sportowców.

Ten wpis został opublikowany w kategorii Anatomia. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>