Budowa skóry

Skóra chroni nasze narządy wewnętrzne przed uszkodzeniami, zimnem, a także przed oddziaływaniem szkodliwych czynników zewnętrznych (np. bakterii, wirusów). Skóra zbudowana jest z dwóch warstw. Wierzchnią warstwę stanowi wodoodporny naskórek, który chroni nas przed bakteriami. Komórki naskórka z biegiem czasu obumierają i są zastępowane nowymi. Ulokowana pod naskórkiem skóra właściwa jest dużo grubsza. Zbudowana jest z elastycznych włókien. Znajdują się w niej naczynia krwionośne, gruczoły potowe oraz korzenie włosów zwane mieszkami włosowymi – wszystkie one kontrolują temperaturę naszego ciała. Gdy jest gorąco, naczynia krwionośne rozszerzają się, powodując, że pod powierzchnią skóry płynie więcej krwi, zaś gruczoły potowe wytwarzają słone kropelki potu, które parując na powierzchni ciała, ochładzają je. Natomiast kiedy jest zimno mięśnie, które łączą się z mieszkami włosowymi zaciskają się, utrzymując jednocześnie ciepło. Ponadto naczynia krwionośne zwężają się, by zatrzymać ciepło wewnątrz ciała, z daleka od powierzchni skóry.

Naskórek.

Powierzchniowa warstwa skóry – naskórek, zbudowany jest z nabłonka wielowarstwowego płaskiego, który u człowieka podobnie jak u wszystkich kręgowców, rogowacieje na powierzchni zewnętrznej. Dzięki rogowaceniu nabywa on takie cechy, jak odporność na urazy mechaniczne, chemikalia i promieniowanie ultrafioletowe. Wytwarza on włosy i paznokcie oraz gruczoły skóry. Grubość naskórka jest zróżnicowana i zależna od ucisku, któremu podlega. Od strony skóry właściwej do naskórka wnikają brodawki i wypustki, które powodują wzajemne zazębianie się tych dwóch części. Naskórek, pozbawiony własnych naczyń, odżywiony jest przez głębsze warstwy. Wyróżnia się w nim dwie zasadnicze warstwy: powierzchowną warstwę zrogowaciałą i głęboką warstwę rozrodczą (podstawną). Wytworzenie się warstwy zrogowaciałej jest rezultatem przemian naskórka. Najbardziej powierzchowne blaszki warstwy zrogowaciałej złuszczają się, a ich miejsce zajmują blaszki położone głębiej. W naskórku rasy białej brak jest barwnika, natomiast u ras kolorowych barwnik znajduje się nie w skórze właściwej, ale i w głębszych warstwach naskórka.

Skóra właściwa.

Skóra właściwa zbudowana jest z tkanki łącznej zbitej, posiada liczne włókna klejodajne i sprężyste, warunkujące jej odporność, ścisłość i sprężystość. Głównym składnikiem tej części skóry jest kolagen (do 75% masy), który w postaci włókien jest zanurzony w tzw. istocie podstawowej o stosunkowo luźnej strukturze. Ponadto skóra właściwa składa się z warstwy zewnętrznej, tzw. ciała brodawkowego, wpuklającego się w naskórek i z warstwy wewnętrznej, tzw. ciała siatkowego, które stopniowo przechodzi w tkankę podskórną.

Tkanka podskórna.

Tkanka podskórna składa się z luźnej tkanki łącznej i rozmaicie rozwiniętej podściółki tłuszczowej. Podstawowym elementem budowy tkanki podskórnej, oprócz naczyń i nerwów, są włókna klejodajne i sprężyste, które tworzą ściany komór wypełnionych tkanką tłuszczową.

Tętniczka.

Tętniczki to drobne tętnice o małej średnicy. Bezpośrednio przed przejściem w naczynia włosowate tworzą tętniczki przedwłosowate.

Tkanka tłuszczowa.

Tkanka tłuszczowa to rodzaj tkanki łącznej właściwej zbudowanej głównie z dużych komórek tłuszczowych (adipocytów). Znajduje się głównie w warstwie podskórnej, wzmacniając i nadając skórze elastyczność oraz otaczając niektóre narządy wewnętrzne. Tkanka tłuszczowa spełnia wiele funkcji w organizmie. Dwie najważniejsze to: izolacja cieplna, i przetwarzanie energii. Tkanka tłuszczowa działa jak izolator, zatrzymując ciepło wokół najważniejszych narządów w organizmie, jak również zapewnia amortyzację dla ciała, otaczając struktury narządów i chroniąc je przed uszkodzeniami. Ponadto tkanka tłuszczowa działa jako źródło energii, gdy organizm nie otrzymuje tyle glukozy, ile potrzebuje.

Mięsień przywłosowy.

Mięsień przywłosowy połączony jest na jednym końcu do mieszka włosowego, natomiast na drugim do dolnej tkanki naskórka. Podczas kurczenia, prostuje włosy oraz mieszek, natomiast wyprostowane włosy zatrzymują ciepłą warstwę powietrza wokół skóry.

Gruczoł łojowy.

Gruczoły łojowe, są gruczołami pęcherzykowymi, wydzielającymi łój skórny, służący do natłuszczania skóry i włosów. Jest to mieszanina wolnych kwasów tłuszczowych, cholesterolu i związków woskowych. Gruczoły łojowe są w szczególności powiązane z mieszkami włosowymi, mogą również występować jako wolne gruczoły łojowe w rejonach nieowłosionych np. powiekach, czerwieni wargowej.

Mieszek włosowy.

Włos leży w zagłębieniu w kształcie kanału otoczonego pochewką zwaną mieszkiem włosa. Mieszek składa się z wewnętrznej części nabłonkowej i zewnętrznej łącznotkankowej.

Włos.

Włosy są giętkimi włóknami zrogowaciałymi, które powstały z komórek naskórka. Z niewielkimi wyjątkami rozmieszczone są na całej powierzchni ciała pod postacią meszku, owłosienia związanego z dojrzałością płciową oraz włosów, brwi, rzęs i głowy. Włos złożony jest z części tkwiącej w skórze czyli korzenia włosa oraz z części wystającej na powierzchnią skóry, tzw. łodygi włosa. Włos w zależności od grubości zbudowany jest z dwóch lub trzech warstw: niestałej warstwy rdzennej, warstwy korowej, która stanowi główny składnik włosa, oraz osłonki, która obejmuje warstwę korową. U człowieka owłosienie jest znacznie zredukowane i tylko w niektórych miejscach (włosy głowy), osiągnęło znaczny rozwój, a także stało się wtórną cechą płciową. Brak owłosienia występuje w rejonie dłoni i podeszwy stopy oraz prącia i łechtaczki. Do typowych miejsc występowania owłosienia zaliczamy włosy rzęs, brwi, głowy, pachy, brody oraz włosy łonowe.

Gruczoł potowy.

Gruczoł potowy złożony jest z części wydzielniczej, czyli tzw. ciała gruczołu potowego, a także z części wyprowadzającej, którą stanowi przewód potowy, który biegnie przez skórę właściwą i naskórek na powierzchni otworem potowym. Gruczoły potowe rozmieszczone są, z małymi wyjątkami w całym obszarze skóry. Najliczniej występują w skórze czoła, dłoni i na podeszwowej skórze stóp. Ponadto gruczoły potowe biorą udział w procesach regulowania ciepła.

Zakończenia nerwowe.

Zakończenia nerwowe to pojedyncze lub rozgałęzione zakończenia włókien nerwowych, czuciowych lub ruchowych w narządach obwodowych. Wyróżniamy zakończenia nerwowe: wolne proste, czyli receptory bólu i dotyku, znajdujące się w skórze, rogówce i tkance łącznej, wolne złożone (proprireceptor), występujące w mięśniach oraz ścięgnach, a także otorbione – np.: ciałka Meissnera, Ruffiniego, oraz specjalne, do których zalicza się receptory narządu wzroku, węchu, smaku, słuchu i równowagi.

Ten wpis został opublikowany w kategorii Anatomia. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>